آخرین مقالات
زمان مطالعه2 دقیقه
انبرهای خار ابزارهای کلیدی در کارهای مکانیکی هستند. تفاوت اصلی “خار باز کن” و “خار جمع کن” در عملکردشان است: خار باز کن برای خارهای خارجی (روی شفتها) طراحی شده و با فشار دستهها، فکها را باز میکند تا حلقه را گسترش دهد. در مقابل، خار جمع کن برای خارهای داخلی (داخل سوراخها) است و فکها را جمع میکند تا حلقه را فشرده کند. انتخاب نادرست میتواند به قطعات آسیب بزند. دلتامتال ابزارهای استاندارد را برای دقت و ایمنی شما ارائه میدهد.
انتخاب نادرست بین خار باز کن و خار جمع کن نه تنها کار را دشوار میکند، بلکه میتواند به خود خار یا قطعه مجاور آسیب جدی وارد کند. یک مکانیک حرفهای همیشه ابزار را متناسب با محل قرارگیری خار برای جلوگیری از عیوب خارفنری را انتخاب میکند.
| ویژگی | خار باز کن (External) | خار جمع کن (Internal) |
|---|---|---|
| وظیفه اصلی | گسترش و باز کردن حلقه | فشرده و جمع کردن حلقه |
| مکانیسم حرکت فک | باز شدن فکها با فشار دسته (مانند انبر عادی) | جمع شدن فکها با فشار دسته (مکانیسم معکوس) |
| محل استفاده خار | روی شفت یا میله | داخل سوراخ یا حفره |
| نمونه کاربردها | پولیها، چرخدندهها، شفتهای موتور، اکسلها | پمپهای هیدرولیک، سیلندرها، سیستمهای ترمز |
| انواع نوک | صاف، خمیده ۴۵ درجه، ۹۰ درجه (برای دسترسی مستقیم یا زاویهدار) | صاف، خمیده ۴۵ درجه، ۹۰ درجه (برای فضاهای محدود) |
| مدلها | ثابت یا قابل تبدیل به جمع کن | ثابت یا قابل تبدیل به باز کن |
| نکات انتخاب | فولاد Cr-V، ارگونومی دسته، سایز نوک استاندارد | مکانیزم فنری قوی، روکش ضد لغزش، دقت در سوراخ خار |
| ایمنی | جلوگیری از لیز خوردن با نوک مناسب | کاهش خطر پرتاب خار با فشردهسازی دقیق |
نکته فنی حیاتی: نوکهای ابزار باید دقیقاً در سوراخهای انتهایی خار (Eyelets) جا بیفتند. استفاده از نوک نامناسب، باعث لیز خوردن ابزار و ایجاد خطر پرتاب شدن خار میشود.
تمایز بنیادین میان این دو ابزار در نحوه انتقال نیروی دست به نوکهای (فکهای) آنهاست. این تفاوت مستقیماً به انواع خار فنری که با آنها کار میشود، مرتبط است. درک این مکانیسم کلید فهم تفاوت خار باز کن و خار جمع کن است.
خار باز کن برای کار با خارهای خارجی (External Circlips) یا خارهای شفت (Shaft Circlips) طراحی شده است. این خارها معمولاً دور یک شفت یا میله قرار میگیرند و برای باز کردن آنها نیاز است که قطر حلقه را افزایش دهیم. این ابزارها بر اساس اصل عمل عادی انبرها کار میکنند.
خار جمع کن برای کار با خارهای داخلی (Internal Circlips) یا خارهای سوراخ (Bore Circlips) ساخته شده است. این خارها در داخل یک سوراخ یا حفره قرار میگیرند و برای خارج کردن یا نصب آنها باید قطر حلقه را کاهش دهیم. این ابزار دارای مکانیزم فنر معکوس است.
برای افزایش سرعت و کاهش خطای نصب در محیطهای صنعتی شلوغ، بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای انبرهای خار از سیستم کدگذاری رنگی استفاده میکنند.
رنگ قرمز (یا زرد): معمولاً برای خار باز کن (External Pliers) به کار میرود که عملکرد آن باز کردن حلقه خار است.
رنگ سبز (یا آبی): معمولاً برای خار جمع کن (Internal Pliers) استفاده میشود که عملکرد آن فشرده کردن حلقه است.
همچنین، انتخاب ابزار مناسب صرفاً به نوع خار بستگی ندارد؛ بلکه به محدوده قطر خارفنری نیز وابسته است. انبرهای خار بر اساس قطری که میتوانند با آن کار کنند (مثلاً ۱.۵ تا ۱۰ میلیمتر، یا ۸۰ تا ۱۲۰ میلیمتر)، دستهبندی میشوند. عدم توجه به این محدوده، میتواند به شکست نوک انبر یا تغییر شکل خار منجر شود.
برای خارهایی با قطر بالا، ضخامت زیاد یا خارهایی که تحت کشش مکانیکی بالایی قرار دارند، استفاده از انبرهای دستی استاندارد، خستگی شدید و خطر پرتاب خار را به دنبال دارد.
انبرهای جغجغهای (Ratchet Circlip Pliers) دارای یک مکانیزم قفلشونده هستند که به کاربر اجازه میدهد خار را به صورت مرحلهای باز یا فشرده کرده و در همان حالت قفل کند. این ویژگی مزایای حیاتی زیر را فراهم میکند:
در مدلهای حرفهای و انبرهایی که برای کار با خارهای ضخیم طراحی شدهاند، نوکها (Tips) قابل تعویض هستند. این نوکها بخشهایی هستند که بیشترین فشار را تحمل میکنند.
کیفیت مواد نوک: نوکهای قابل تعویض باید از فولاد با استاندارد سختکاری شده ساخته شوند تا در هنگام اعمال فشار بالا (باز یا جمع کردن خار)، خم نشده یا نشکنند.
دقت سایز: نوک باید دقیقاً با سوراخهای انتهایی خار (Eyelets) مطابقت داشته باشد؛ حتی اختلاف جزئی میتواند باعث لیز خوردن شود.
هنگام انتخاب انبر خار قرمز و سبز مناسب، علاوه بر تفاوت خار باز کن و خار جمع کن از نظر عملکرد، باید به انواع نوک (Tip) نیز توجه کرد. نوع نوک تعیینکننده این است که ابزار میتواند در چه زوایایی به خار دسترسی پیدا کند.
انبرهای خار معمولاً در مدلهای مختلفی از نظر زاویه نوک تولید میشوند تا بتوانند در فضاهای محدود یا زاویهدار به راحتی کار کنند. انتخاب درست نوک، دقت کار را به شدت افزایش میدهد:
برخی از مدلهای حرفهای به صورت دو منظوره طراحی شدهاند. این ابزارها با یک مکانیزم جابهجایی ساده یا تغییر پین، میتوانند از حالت خار باز کن به خار جمع کن تبدیل شوند. این مدلها برای تعمیرکاران سیار که نیاز به حمل ابزار کمتر دارند، مناسب است، اما در کاربردهای سنگین صنعتی، مدلهای ثابت (Dedicated) دقت و مقاومت بیشتری دارند.
به نقل از سایت krishanbrothers:
“Internal circlips engage within a casing or bore, whereas external circlips engage over a shaft. Circlip pliers are specially designed to install and remove these rings without causing damage.”“خارهای داخلی درون یک محفظه یا سوراخ قرار میگیرند، در حالی که خارهای خارجی روی یک شفت قرار میگیرند. انبرهای خار به طور ویژه برای نصب و برداشتن این حلقهها بدون ایجاد آسیب طراحی شدهاند.”
برای حرفهایها، توجه به جزئیات فنی فراتر از تفاوت خار باز کن و خار جمع کن است. کیفیت مواد، ارگونومی و دقت ساخت تأثیر مستقیمی بر کارایی و طول عمر ابزار دارند. در هنگام خرید یک ابزار انبر خار بازکن و انبر خار جمع کن استاندارد، این موارد را در نظر بگیرید:
در جمعبندی نهایی، تفاوت خار بازکن و جمع کن یک موضوع صرفاً فنی نیست، بلکه یک تصمیمگیری بر اساس نوع مکانیسم نگهداری خار فنری است: برای خارهای خارجی (شفت)، خار باز کن را انتخاب کنید تا آن را باز کنید؛ برای خارهای داخلی (سوراخ)، خار جمع کن را بردارید تا آن را فشرده کنید. این تمایز ساده اما حیاتی، سرعت، دقت و ایمنی کار شما را تضمین میکند.
انتخاب انبر با نوک و ابعاد مناسب برای این استانداردها، طول عمر خار فنری را تضمین کرده و از آسیب به شیارهای قطعات جلوگیری میکند. سرمایهگذاری در ابزارآلات تخصصی مطابق با استاندارد DIN، کلید افزایش بهرهوری و کاهش توقفات خط تولید است.
تجهیز کارگاه با ابزارهای دقیق و استاندارد، نه یک هزینه، بلکه یک سرمایهگذاری است. دلتامتال به عنوان مرجع تأمین ابزارآلات صنعتی و تخصصی، مجموعهای کامل از انبرهای خار باز کن و خار جمع کن برای خارفنری با بالاترین استانداردهای فنی و فولادهای مقاوم را برای تضمین کیفیت پروژههای شما ارائه میدهد. برای مشاهده انواع مدلها و مشاوره تخصصی در زمینه ابزارهای انبردست خار، به بخش محصولات ما مراجعه کنید.
۱. جنس رایج خار فنری که با این انبرها نصب میشود چیست؟
معمولاً از فولاد کربنی سختکاری شده (مانند فولاد فنر کربنی) یا فولاد ضد زنگ (Stainless Steel) در اصطلاح خار فنری ضد خوردگی استفاده میشود. نوع فولاد ضد زنگ برای مقاومت در برابر خوردگی در محیطهای خاص به کار میرود.
۲. آیا برای خارهای با نوک سوراخ (Eyelet) و خارهای ساده (گیرهای) باید از انبرهای متفاوت و انواع سایز خار باز کن استفاده کرد؟
این انبرها منحصراً برای خارهای دارای سوراخ طراحی شدهاند. برای نصب و جداسازی خارهای گیرهای یا C-Clip که سوراخ ندارند (مانند خارهای E-Clip یا O-Ring)، باید از ابزارهای مخصوص دیگری مانند پیکها (Picks) یا انبرهای خاص گیرهای استفاده شود.
۳. حداکثر گشتاور یا باری که یک خار باز کن دستی استاندارد میتواند تحمل کند، چقدر است؟
حداکثر بار قابل تحمل به طور مستقیم به سایز نوک، قطر سیم خار فنری و کیفیت فولاد (به ویژه سختی نوک) بستگی دارد. این میزان معمولاً بر حسب نیوتن (N) در کاتالوگهای تخصصی قید میشود، اما به طور میانگین، انبرهای با کیفیت Cr-V میتوانند برای خارهای کوچک تا متوسط، حدود ۴۰ تا ۲۰۰ نیوتن نیروی کششی را تحمل کنند.
منبع:
krishanbrothers.com
